Thông tin về những ca tử vong do dịch tiêu chảy xảy ra tại Đức, lan ra khắp châu Âu vào tháng 5 và kéo dài đến tháng 6 làm không ít người lo lắng. Trước những diễn biến phức tạp của dịch, các chuyên gia trong nước đưa ra lời khuyên: ăn uống hợp vệ sinh và rửa tay thường xuyên là 2 tiêu chí giúp mọi người sống khỏe mạnh trong mùa dịch.

Thận trọng với cá nạo sẵn

“Mình mê ăn cá thát lát lắm nên mới bị mắc lừa đấy”, giọng chị Tuyết (quận Bình Thạnh) đầy ấm ức. Chiều 30/6, chợt thèm món cá thát lát nhồi khổ qua, chị chạy ra chợ gần nhà mua nhưng không có nên chạy đến chợ Bà Chiểu (Bình Thạnh). Nhìn thấy một người đang ngồi nạo cá ngay góc đường Bùi Hữu Nghĩa- Vũ Tùng, chị mừng quá liền chạy đến mua. Dù người bán hét giá 250.000đ/kg, chị cũng không ngại. Công việc bề bộn, phải tranh thủ từng phút nên chị đồng ý lấy mâm cá “mới nạo xong” theo lời người bán. Về nhà, chị tẩm ướp gia vị, mùi cá tanh hôi kinh khủng, chị lại nghĩ rằng "cá tanh là cá tươi". Khi nấu xong, vừa cắn vào trái khổ qua, chị dợn ói ngay lập tức. Từ đó về sau, chị kiên quyết không bao giờ mua cá nạo sẵn vì biết trong kg cá thát lát chị mua, 90% là cá “dỏm”.

Ăn chín, nấu sôi, giữ vệ sinh sạch sẽ… để phòng bệnh

Bác sĩ Đào Thị Yến Thủy, Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM cho rằng với người bình thường, khả năng nhận biết được thực phẩm hoặc nguồn nước bị ô nhiễm hóa chất hay vi sinh bằng cảm quan như nhìn, sờ, ngửi, nếm là điều không dễ dàng, ngoại trừ trường hợp thực phẩm đã quá ôi thiu. Vì vậy:

- Cần lưu ý để lựa chọn được thực phẩm tươi sống còn tươi mới, nguyên vẹn như: thịt cá không nên mua loại xay trước hay nạo sẵn, rau không làm sẵn và không bị dập nát, trái cây có vỏ bên ngoài còn nguyên… Sau khi mua về, nên ngâm rửa kỹ thực phẩm với muối hoặc nước muối pha loãng nếu có thể.

- Trong chế biến, cần nấu chín kỹ thịt, cá và hạn chế lưu trữ đồ ăn thừa. Nếu ở trong vùng dịch, gia đình không nên ăn rau sống mà phải nấu chín, nhất là trong hoàn cảnh không có điều kiện rửa sạch.

- Vệ sinh nhà bếp và vật dụng làm bếp. Phân loại thực phẩm sống chín. Mỗi gia đình nên dùng 1 thớt để làm thịt, cá sống, 1 thớt để cắt thịt chín hay rau quả ăn liền.

- Sử dụng nguồn nước sạch để nấu ăn. Nước uống nên nấu sôi 5 phút để nguội và lọc qua bình lọc Pasteur với những cột thạch cao.

- Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn nhưng sẽ không đảm bảo nếu nhiệt độ không đủ hoặc trữ thời gian quá dài.

- Cất, đậy thức ăn tránh ruồi, nhặng. Chú ý hâm sôi kỹ thức ăn thừa trước khi sử dụng lại.
Với cá nhân, việc rửa tay bằng xà phòng để diệt khuẩn trước khi ăn, trước khi chuẩn bị thức ăn, sau khi đi vệ sinh… là 1 biện pháp quan trọng.

- Khi đi ăn ngoài đường phố, chú ý chọn nơi sạch sẽ không có ruồi, thức ăn được che đậy, bàn ăn cao cách mặt đất ít nhất 60cm, người làm thức ăn không cầm tiền; thau nước rửa chén sạch, nên ăn rau giá rụng…

- Các biện pháp tăng cường sức đề kháng cơ thể như ăn đủ dinh dưỡng, ngủ sớm, tập thể dục cũng là cách để chung sống hòa bình với vi khuẩn luôn sẵn có trong môi trường.

Không chủ quan với dịch bệnh

Theo Tiến sĩ – bác sĩ Hà Vinh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, đợt dịch tiêu chảy ra máu dẫn đến suy thận cấp gây chết người xảy ra tại Đức và lan khắp châu Âu vừa qua là do chủng E. coli O104: H4 gây ra. Về di truyền, chủng vi khuẩn này giống chủng E. coli O157: H7 (sống trong ruột già của trâu, bò, chỉ làm tiêu chảy nhẹ. Khi đun nóng ở 70 độ C có thể giết chết vi khuẩn nhưng chúng có thể tồn tại trong đất hơn 2 tháng ở xứ lạnh. Vi khuẩn này lây qua đường tiêu hóa do thực phẩm thịt gia súc không được nấu đủ chín, sữa tươi không tiệt trùng, rau quả không rửa sạch, uống nước bị nhiễm bẩn. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây lan trực tiếp người qua người nếu tay người bệnh không được rửa sạch). Tuy nhiên, dù giống hơn 80% nhưng khả năng gây ra biến chứng tán huyết và suy thận của O104: H4 cao hơn chủng E.coli O157: H7.

Dù chưa xuất hiện tại Việt Nam nhưng cũng không thể khẳng định sẽ không có. Vì vậy, mọi người nên ăn uống hợp vệ sinh và rửa tay thường xuyên với xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi làm vệ sinh cho em bé... Đây được xem là biện pháp tốt nhất, đơn giản, rẻ tiền, dễ thực hiện và có hiệu quả lớn trong việc phòng ngừa bệnh tiêu chảy nói chung và các bệnh do E.coli gây ra nói riêng, cũng như các bệnh truyền nhiễm khác như tay chân miệng, cảm cúm…

Phụ Nữ