Nội có 9 người con, hầu hết đều làm ăn xa. Một mình bà sống trong căn nhà cũ kĩ, rộng thênh thang, nơi từng là chốn nương náu của cả đại gia đình.

Điểm đặc biệt nhất của nội là nấu ăn rất ngon, và làm việc gì cũng rất nhanh. Nội kể ngày xưa nội làm ở công ty Lương thực thực phẩm miền Nam. Có ngày, bà mổ hơn chục con heo để cung cấp cho các cửa hàng, có những con heo ngót ngét trăm kí.

Bánh xèo miền Trung của nội. Ảnh MonngonSaigon.com

Mỗi lần con cháu về thăm, bà chỉ ngồi trò chuyện một lát rồi vội vàng chuẩn bị nấu nướng. Những món ăn của nội tuy chỉ đơn giản như cháo lòng, bánh hỏi lòng heo, huyết nín chưng, canh cá, mắm cua chua… Nhưng tất  cả đều rất ngon, ai đi xa cũng nhớ. Có lẽ bởi vì mỗi món ăn đều chứa đựng rất nhiều tình cảm bà dành cho con, cho cháu.

Trong các món bà nấu, tôi thích nhất là bánh xèo. Dù đã được ăn bánh xèo ở nhiều nơi, nhưng với tôi, không ai làm ngon bằng nội.

Nội làm bánh xèo bên bếp lửa. Ảnh MonngonSaigon.com

Bánh được làm bằng thứ bột gạo ngâm qua đêm rồi xay. Gạo phải là giống U - ải (theo cách gọi của người ở quê tôi) – thứ gạo không thơm dẻo, mà khi nấu chín, hạt cơm nở bung xốp mềm. Thứ gạo này làm bún, làm bánh tráng, bánh hỏi đều ngon hơn hẳn các loại gạo khác. Bột làm bánh của nội không trộn nước cốt dừa như ở trong miền Nam mà chỉ cho vào chút bột nghệ cho có màu vàng đẹp mắt. Nhân bánh là mớ tép đồng tươi hoặc ruốc biển hấp đỏ hồng cùng mớ giá, hành lá.

Bánh được đổ bằng khuôn nhỏ, dẹt, có cán dài.Việc lựa khuôn của  nội cũng không kém phần công phu. Để có được chiếc khuôn vừa ý, nội phải đặt tại “lò”. Khuôn không dày quá, cũng không mỏng quá. Đáy khuôn phải dày đồng đều, mặt trơn nhẵn. Và quan trọng nhất là không dính bánh.

Mỡ nóng, nội đổ một vá bột vào khuôn tạo nên tiếng xèo vui tai. (Có lẽ vì vậy nên bánh được gọi là “xèo”). Sau khi tráng bột cho phủ đều bề mặt khuôn, nội nhanh tay bỏ nhân vào rồi đậy nắp lại. Bánh chín, nội mở nắp để cho bánh bay bớt hơi nước và hơi sém cạnh. Rồi nội dùng mũi dao gập đôi cái bánh và đổ ra mâm. Mỗi lần đổ bánh, nội thường làm cả mâm đầy vun. Phần thì con cháu ăn, phần thì gói gém mang cho họ hàng.

Bánh nội làm không mỏng và giòn rụm như ở tiệm mà dày dặn, ăn không có cảm giác béo ngấy và giữ được cái tinh túy của hạt gạo. Tôi thích nhất là được “ăn hớt” khi bánh  vừa được đổ ra mâm, còn nóng hổi, chấm với nước mắm ớt tỏi. Vừa ăn vừa xuýt xoa cho đến khi bắt đầu ngang bụng thì mới cuốn bánh xèo với bánh tráng và rau sống. Ăn thêm vài cuốn nữa là no cành hông. Vậy mà chỉ nửa buổi sau, thể nào tôi cũng phải giở lồng bàn, nhón thêm vài lát bánh nguội nội để dành nữa.

Năm nay, nội đã ngoài 80.  Về thăm nội, thấy bà già yếu hơn trước, lòng tôi xót xa vô hạn. Thèm lát bánh xèo nội làm mà tôi chẳng dám nói, sợ nội cực. Ấy vậy mà chẳng cần tôi nói ra, nội đã ngâm gạo, xay bột tự lúc nào rồi. Tới lúc nghe tiếng xèo xèo quen thuộc tôi mới biết. Nội là vậy, miệng chưa nói thì tay đã làm rồi.

Thương quá nội ơi!

Đinh Nga - MonngonSaigon.com