Vĩnh Long là vùng đất mang đậm dấu ấn của nền văn minh văn hóa miệt vườn với điều kiện địa lý tự nhiên vô cùng thuận lợi như một mê cung sông nước vườn xanh với bưởi năm roi, cam xoàn, thanh trà. Bên cạnh đó, còn có những loại thực phẩm “cây nhà lá vườn” đậm chất Nam Bộ như cá lóc nướng trui, chuột đồng nướng, cá tai tượng chiên xù…

Bưởi năm roi

Bưởi năm roi nổi tiếng xứ Vĩnh Long

Đây là đặc sản rất ngon có vị ngọt và chua nhưng lại chứa rất nhiều dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe và hệ miễn dịch của bạn. Quả bưởi này có nhiều ở xã Mỹ Hòa huyện Bình Minh - Vĩnh Long.

Thanh trà

Trái thanh trà rất thơm

Ở Vĩnh Long, thanh trà được trồng rất nhiều, tập trung từ ấp Đông Hưng cho tới 2 ấp Đông Hòa và Mỹ Hòa (xã Đông Thành, huyện Bình Minh). Đến đây trong mùa trái thu hoạch, sẽ rất thú vị khi nhìn thấy ẩn hiện hàng bao nhiêu những trái thanh trà vàng ươm xinh xắn trong màu xanh thẫm của những chòm lá dày.

Thanh trà có hai loại: trái chua và trái ngọt. Trái chua vỏ cứng, ăn giòn. Trái ngọt vỏ mềm. Trước khi thưởng thức thanh trà, người ta phải nắn hoặc xoa đều tay cho trái mềm để dễ lột bỏ vỏ. Trái chua thì chấm muối ớt. Nếu dằm đường và nước đá đập thì chỉ cần bóc bỏ vỏ, là đã có loại nước giải khát tuyệt hảo chua chua ngọt ngọt trong những ngày hè oi bức.

Cam xoàn

Cam xoàn ruột vàng, vị ngọt

Đặc điểm của cam xoàn là trái càng nhỏ thì vị càng ngọt thanh, có mùi thơm nhẹ, múi dẽ so với các loại cam sành, cam mật. Trà Ôn còn có một đặc sản rất nổi tiếng ấy là cam xoàn. Cam xoàn cùng một họ với cam mật, dễ trồng. Cây sinh trưởng và phát triển mạnh, thích nghi với vùng đất cao ráo thoát nước tốt. Cam xoàn ruột vàng, vị ngọt thanh hơn quít, trái to, cây từ 3 năm tuổi trở lên có trái quanh năm.

Cá tai tượng

Ngon nhất và trở thành đặc sản cá nước ngọt ở đây là con cá tai tượng. Cá tai tượng có mặt khắp ĐBSCL. Nhưng không hiểu sao ở riêng Vĩnh Long nó lại ngon nhất – có lẽ là nhờ cách chế biến. Đặc biệt, món tai tượng chiên xù đã làm nên “danh phận” cho ẩm thực Vĩnh Long. Đến bất kỳ điểm du lịch vườn nào ở cù lao An Bình, dù bữa ăn có nhiều “sơn hào hải vị”, bạn cũng vẫn “phải” được thưởng thức món tai tượng chiên xù.

Cá Tai tượng chiên xù

Món cá dọn ra bàn: con cá còn nguyên trạng, vàng ươm, để dựng đứng lưng trên bụng dưới gọn trên chiếc dĩa hình hột xoài xung quanh sắp bày các loại rau xanh tươi, thấy thích mắt. Sau khi mãn nhãn, bạn hãy dùng đũa dẽ miếng cá tai tượng còn nóng hổi đặt vào lát bánh tráng mỏng tang rồi chậm rãi đặt thêm lên đó những ngọn rau thơm, rau quế, những sợi bún trắng tinh rồi gói lại sao cho từng ấy thức ăn được cuộn vào gọn ghẽ. Chấm cuốn hỗn hợp ấy vào chén nước mắm chua ngọt có màu hổ phách, cắn một miếng bạn sẽ “nghe” tiếng cá giòn rụm vỡ giữa chân răng. Rồi những sợi bún mềm mại, vị the của rau thơm lẫn với vị ngọt của cá, vị mặn mà chua ngọt của nước chấm ngấm vào thực quản.

Bánh tráng nem cù lao Lục Sỹ

Bánh tráng ở đây có vị mằn mặn dùng để cuốn thịt, rau thơm

Ngoài cam xoàn, còn có bánh tráng nem ở cù lao Lục Sĩ Thành khách hay mua mang về làm quà. Sản xuất bánh tráng nem trước kia người ta chỉ dùng gạo lúa mùa, hiện nay được thay thế bằng loại gạo chất lượng cao. Bánh tráng Tân Thạnh thường ăn kèm cá lóc nướng trui kẹp thịt ba rọi, rau thơm, hoặc dùng cuốn thịt tôm nướng hay gói bò nhúng giấm...

Ban biên tập Món Ngon Sài Gòn