Rắn từ lâu trong dân gian đã là một biểu tượng văn hóa của các nước phương Đông, và rắn cùng với sự phát tích của lịch sử cũng đã trở thành biểu tượng của một làng ẩm thực truyền thống - làng rắn Lệ Mật.

Lệ Mật là một làng quê thuộc xã Việt Hưng, huyện Gia Lâm, cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 7 km về phía Đông Bắc. Lệ Mật là một làng cổ, xưa có tên là “Trù Mật” có lẽ vì kỵ húy chúa Trịnh Chù nên đổi tên như hiện nay. Cách đây hơn 900 năm, Lệ Mật đã nổi tiếng trong cả nước với nghề truyền thống nuôi rắn, bắt rắn. Làng rắn gắn liền với truyền thuyết chinh phục loài thủy quái mang hình tượng rắn khổng lồ của chàng trai họ Hoàng ở Lệ Mật vào đời vua Lý Thái Tông năm 1028- 1054.

Tưng bừng lễ hội làng Lệ Mật.Nguồn ảnh: Vietnam

Tương truyền, vào đời Lý Thái Tông, có một công chúa cưng của vua thường bơi thuyền du ngoạn trên sông Thiên Đức và vào một hôm, công chúa bị đắm thuyền chết đuối không thấy xác. Vua trao giải cho ai tìm thấy nhưng không người nào tìm được. Có một chàng thành niên họ Hoàng ở Lệ Mật đã chiến đấu dũng cảm với thủy quái và cuối cùng đưa được ngọc thể công chúa lên bờ. Để cảm ơn chàng trai dũng cảm, nhà vua đã đồng ý cho dân chúng Lệ Mật cùng chàng vượt dòng sông Nhị Hà sang khai khẩn đất phía Tây thành Thăng Long. Vùng đất ấy trở nên trù phú, mở rộng thành 13 trại ấp mà sách sử gọi là khu “Thập tam trại”. Sau khi khai lập được 13 trại, chàng trai họ Hoàng quay về củng cố làng cũ rất trù phú nên gọi làng là “Trù Mật”.

Để tưởng nhớ đến chàng trai họ Hoàng - người đã khai đất lập làng, khi chàng mất, người dân đã lập đình thờ chàng ở rìa phía nam làng Lệ Mật, bên bờ nam sông Đuống, suy tôn chàng là Đức Thánh Hoàng. Hàng năm cứ đến ngày 23 tháng 3 âm lịch, người dân Lệ Mật lại tổ chức hội làng nhằm bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên và suy tôn Thành Hoàng làng.

Hội làng thường được tổ chức từ ngày 20 đến 24 tháng 3 âm lịch và hội chính vào ngày 23 tháng 3. Khắp trong đình ngoài làng đều được trang hoàng lộng lẫy, cờ quạt dàn bày đủ loại, đèn nến sáng rực, khói hương nghi ngút. Vào ngày hội chính, đại diện con cháu của 13 trại phía Tây thành Thăng Long xưa đội 13 mâm lễ vật mang từ kinh đô về đình làng Lệ Mật để dự hội. Phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi như múa rắn hết sức độc đáo. Con rắn được làm bằng nan tre lợp vải nhiều màu sắc sặc sỡ tượng trưng cho loài thủy quái xưa kia đã từng bị chàng trai họ Hoàng hạ gục.

Lễ hội còn náo nhiệt hơn nhờ sự góp phần của cuộc thi rắn. Hàng ngàn con rắn từ khắp nơi trên cả nước qua sự tuyển chọn kỹ lưỡng, “chàng - nàng” rắn nào cũng hi vọng mình sẽ đoạt vương miện của các tiêu chí rắn to, rắn đẹp hay rắn lạ...

Nguồn ảnh: langnghe

Điểm hấp dẫn thu hút khách tham dự lễ hội nhất vẫn là được thưởng thức các món đặc sản chế biến từ thịt rắn. Còn gì thú vị hơn khi du khách tận mắt chứng kiến những bàn tay điêu luyện cắt tiết, làm thịt rắn, chế biến và được thưởng thức ngay tại lễ hội. Chỉ riêng một con rắn, du khách có thể được thưởng thức tới hơn chục món ăn như: cháo thịt rắn, xôi mỡ rắn, miến thịt rắn, thịt rắn xào mềm, xào lăn, xào bánh đa, da rắn xào mềm. Các món rán có gan rắn bao trứng, thịt rắn bao lá lốt, rắn tẩm bột, rắn nhồi thịt, chả rắn, rắn rán khúc, sườn rắn rang giòn xúc bánh đa. Các món nộm cũng không kém phần hấp dẫn với rắn nộm hoa chuối, nộm rau ngót. Bên cạnh đó còn các món nướng như thịt rắn nướng ngũ vị hương, gan rắn nướng ngũ vị, nướng khúc lá chanh, nước bao dân dã. Một số món hầm bổ dưỡng như rắn hầm sả gừng, rắn hầm múa sả, rắn om. Hay rắn tẩm thuốc bắc, đuôi rắn luộc, lẩu rắn, thịt rắn hấp lá bưởi...

Nguồn ảnh: langnghe

Chỉ đứng và nhìn thôi, con mắt hiếu kỳ của du khách sẽ phải đảo liên tục theo từng cử động tay của người chế biến. Chỉ trong chớp mắt, hàng chục món ăn về rắn được hoàn tất. Du khách không cầm lòng nổi cơn thèm thuồng mà không ngại nhón tay ăn thử. Chả là chiếc mũi “tham lam” của họ đã hít hà đến đầy khoang bụng mùi thơm thịt rắn phảng phất trong gió, để làm cồn cào, nghe sôi réo cái “thèm” đang giục giã chủ nhân của nó mau mau tận hưởng đặc sản Hà thành. Trong lúc này đây, lai rai một miếng thịt rắn, thật chậm, thật kỹ để thấy vị ngọt, thơm không quên nhấp theo một chút rượu rắn ngâm thuốc bắc, rượu rắn xà cừ hay rượu nếp bao tử rắn... cay cay tê tê nơi đầu lưỡi, bạn sẽ hiểu thú chơi ẩm thực của người dân đất Kinh Kỳ tinh tế biết bao.

Ai đã một lần đến với làng Lệ Mật và đặc biệt được tham dự hội làng, thưởng thức đặc sản thịt rắn hẳn sẽ luôn nao lòng mà tìm về thêm nhiều lần nữa. Để tìm kiếm cho mình một không khí trong lành thư thái, nhâm nhi mấy cút rượu bên đĩa thịt rắn mà quên không gian, quên thời gian đang lấp đầy bởi những bộn bề lo toan đời thường...

Theo Tapchimonngon