Tết Hàn Thực diễn ra vào ngày 3.3 (âm lịch) hàng năm trở thành không thể thiếu theo phong tục cổ truyền của người Việt Nam. Vào ngày này, mọi người làm bánh trôi, bánh chay dâng lẽ phật và cúng tổ tiên.

Những viên bánh chay ngập trong nước đường ngọt mát

Mồng 3.3 năm nay rơi vào cuối tuần, khí trời se se lạnh. Hà Nội chuyển mình trong cái rét ngọt ngào của tháng 3 khiến con người cảm nhận đúng hương vị ngày Tết Hàn Thực.

Những ngày này, xuống đường đâu đâu cũng bắt gặp những gánh hàng rong, những quán vỉa hè…bán bánh trôi, bánh chay. Trên đĩa, vài bông hoa bưởi thơm ngào ngạt phủ bụi phấn vàng đặt cạnh chục viên bánh trôi trắng tinh khôi. Những bát bánh chay lấm tấm vừng thơm ngập trong nước đường phèn ngọt mát, thả vài hạt đậu xanh như hoa cau rất bắt mắt làm nức lòng thực khách.

Cuộc sống bề bộn khiến không còn mấy ai bỏ công hì hục nặn bánh, lấy chuyện xem bánh chìm nổi là cái thú nữa. Chỉ  với một số tiền không lớn (6.000-10.000 đồng) là có thể mang về những đĩa bánh trôi bánh chay ngon lành. Nhưng ở đâu đó có những người vẫn vội vã về nhà để tự tay làm cho gia đình những đĩa bánh trôi bánh chay thơm ngọt, với vị nếp nồng ấm, vị ngọt đường thanh. Cái phong vị ngày Tết Hàn thực, cái hương nếp nồng nàn, vị ngọt đậm đà, béo ngậy vẫn còn tròn đầy trong cuộc sống hối hả hôm nay.

Làm bánh trôi, bánh chay phải chọn gạo nếp cái hoa vàng hạt tròn lẳn, trắng đục, thơm đều mùi gạo mới. Khi làm bánh trôi, bánh chay không được tham mà cũng không được tiếc, mười phần thì trong đó phải chín phần nếp một phần tẻ, cùng lắm là hai phần tẻ. Gạo tẻ pha vừa độ sẽ giúp bánh dễ nặn thành hình, mềm ngon, nếu pha trộn không đúng bánh sẽ bị dính hoặc cứng quá.

Nhân bánh trôi thì làm đơn giản hơn, chỉ phải chọn loại đường phên rồi cắt thành viên nhỏ như hạt lựu. Nhân bánh chay thì được làm cầu kỳ hơn, phải chọn đỗ xanh hạt bé, có mùi thơm ngậy, đỗ phải hấp mới ngon, mới giữ được mùi béo ngậy của . Đỗ hấp chín được mang ra giã mịn rồi trộn đều với đường trắng.

Những viên bánh trôi tròn chịa trắng ngần hấp dẫn.

Bánh trôi không nặn to, ăn vừa nhanh ngán lại không bắt mắt. Nặn bánh xong xoa đều giữa hai lòng bàn tay, nặn xong chiếc nào thả luộc luôn chiếc ấy, có thế bánh mới tròn. Bánh nặn xong được thả vào nồi nước sôi. Bánh chìm xuống rồi nổi lên thì vớt ra và ngâm trong nước đun sôi để nguội cho săn trở lại rồi lại vớt ra bày vào đĩa. Rắc thêm mấy hạt vừng đã rang thơm lên trên đĩa bánh trôi tăng thêm phần hấp dẫn cho món ăn. Những chiếc bánh trôi trắng ngần, điểm vài hạt vừng vàng đượm, xếp gọn gàng trong đĩa là món năn giản dị giành riêng cho ngày Tết Hàn thực 3.3.

Chẳng cứ là tết Hàn thực người ta vẫn bán những gánh hàng bánh trôi trên phố, sáng sớm ra đường nghe văng vẳng bên tai tiếng rao của người bán dong bánh trôi,  bánh chay lại nhớ da diết cái không khí cả nhà ngồi bên thau bột với nhân để nặn bánh như không khí của ngày 29 Tết ngồi bên nồi bánh chưng chờ chín.

Từng đôi tay thoăn thoắt điệu nghệ lăn những viên bánh trỏn lẳn, trắng tinh. Tự dưng thấy ngọt ngọt nơi đầu lưỡi, hình như vị bùi bùi của vừng, ngậy của bánh vẫn như đang lan toả đâu đây trong không gian của kí ức. Nghĩ đến đấy, tôi vội chạy đi mua một bịch bột lớn rồi mua thêm vài lạng đường, về phòng trọ rồi nhào bột tự nặn những đĩa bánh, cái to cái nhỏ nhưng ấm cúng đong đầy cả tình quê.

Những viên bánh không tròn đều, thiếu vừng, thiếu đường phèn, hương bưởi nhưng vẫn làm ấm lòng, vơi bớt nỗi nhớ nhà.

Ngọc Kít