Vùng Tây Nam Bộ đất rộng sông dài, kênh rạch chằn chịt, không nơi nào không nhung nhúc cá, tôm, rắn, cua, rùa, ếch…Vì vậy, nơi đây đã hình thành nên văn hóa ẩm thực dân dã, bình dị nhưng để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người.

Miền đất sông nước Tây Nam Bộ luôn lưu giữ mãi cái nét hoang sơ đặc trưng của một vùng văn hóa đậm dấu ấn của lịch sử khai phá mở đất mở cõi, mang đầy tính cách phóng khoáng nhưng dũng cảm kiên cường của người dân phương Nam. Điều này không chỉ thể hiện ở những vườn cây trái trù phú mà còn ở những món ăn dân dã, bình dị nhưng ngất ngây lòng người.

Khi cuộc sống ngày càng phát triển, con người có xu hướng tìm về thiên nhiên, thì miệt vườn sông nước Nam Bộ là điểm đến lý tưởng nhất. Những vườn cây ăn trái trĩu cành, cảnh sông nước hài hòa, con người hào sảng và tất nhiên chúng ta không thể bỏ qua văn hóa ẩm thực nơi đây.

Và trong số đó, không thể không nhắc đến món Cá kho tộ:

Cá kho tộ vừa đậm đà vừa thơm ngon, có thể dùng cá lóc hoặc cá điêu hồng, nhưng phải được thực hiện hết sức cẩn thận, tỉ mỉ cộng thêm sự khéo léo của người nấu. Cá được kho trong một cái tộ nhỏ. Ăn kèm với cá kho tộ phải có món canh chua nấu vừa chua chua, ngọt ngọt của cá, lá giang, của đường, của dứa, cà chua… hòa quyện với cái cay cay của ớt thật hấp dẫn, quyến rũ. Trong cái không khí oi ả, nóng bức của buổi trưa sau khi làm đồng về đến nhà vừa háo nước, vừa mệt mỏi mà được thưởng thức món cá kho tộ với canh chua thì không có gì thú bằng, bao nhiêu cơm ăn cũng không thấy no, cứ muốn ăn mãi, ăn mãi đến khi vét hết cơm trong nồi rồi mà cứ tiên tiếc, thòm thèm.

Mang đậm dấu ấn miền Tây còn phải kể đến: Ba khía ngâm muối

Ba khía là loại sinh vật sống ở vùng cửa sông, ven biển. Hình dáng giống con cua và lớn hơn con còng. Sau khi ướp muối, người ta cho ba khía vào đậy kín chừng một tuần ba khía sẽ chín. Món ăn này có thể chế biến thành rất nhiều món ngon khác nhau. Lúc ăn, chỉ cần ngâm ba khía với nước sôi khoảng năm phút để tách yếm, bẻ càng. Trút ba khía vào tô, ướp với tỏi, ớt, chanh, đường, bột ngọt cho thấm đều. Hoặc có thể chiên giòn ba khía rồi vắt chanh để thưởng thức, sẽ rất ngon. Món ba khía này thường ăn kèm với cơm nguội là hợp khẩu vị nhất.

Dừa sáp Cầu Kè, giòn thơm và ngon

Món này chỉ có tại Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, hay còn gọi là dừa đặc ruột, du nhập từ Campuchia những năm 60. Cơm dừa sáp này rất dày và dẻo, phần còn lại sền sệt như kem.

Cá lóc nướng đất sét

Con cá lóc được bọc kín bằng đất sét và đặt trên bếp than hồng hoăc lửa rơm cho đến khi chuyển sang màu vàng. Khi thưởng thức, đập đất sét lấy cá ra, dùng nóng với bánh tráng cuốn rau sống, khế, chuối chát, dứa, chấm mắm nêm thêm một chút ớt, gừng. Vị tươi ngon của cá vừa chín tới hòa quyện với vị cay nồng của món mắm nêm rấ ngon và hẫp dẫn thực khách.

Cháo cá lóc rau đắng

Rau đắng mọc ven bờ đất ở các làng quê, có vị thơm, có tính thanh nhiệt, mát. Đặc tính của rau đắng lúc đầu ăn vào có vị đắng, một lúc sau thì vị ngọt lan tỏa trong cuống họng, giúp món cháo cá thêm đậm đà, ngon miệng. Tô cháo chín gồm thịt cá lóc thơm ngon, cùng nấm rơm, một ít tương, lạc, giá, rắc một ít tiêu, hành lá, rau thơm thái nhỏ, ít gừng tươi, ớt, vắt ít chanh… Cháo cá có thề dùng kèm món nước mắm, chút tiêu và ớt để chấm cá, giúp tăng thêm vị ngon ngọt của miếng thịt cá lóc.

Nói đến ẩm thực miền Tây có lẽ là cả một chặng đường dài. Từ thưở khai thiên lập địa, song song với quá trình mở đất, mở nước, con người nơi đây đã hình thành nên một nền văn hóa ẩm thực mang đậm dấu ấn vùng miền họ. Để đến ngày nay những món ăn bình dị dân dã được đông đảo khách thập phương biết đến. Tìm về miệt vườn sông nước Nam Bộ, vùng đất trù phú, phóng khoáng, xem họ thể hiện tính cách, con người chất phát qua những cái tưởng như bình thường nhất.

Minh Thúy - Món Ngon Sài Gòn