Tại nhiều trang web, trên các mạng xã hội, nhiều cơ sở tư nhân nhỏ lẻ mở dịch vụ đi chợ online và phục vụ thức ăn tại nhà 24/24h. Chỉ cần một cú điện thoại là thức ăn, đồ uống nóng hổi sẽ đến tận tay “thượng đế”.

Thực phẩm 3 miền lên chợ “ảo”

Đối với dân văn phòng bận việc, chọn thực phẩm bán sẵn qua mạng đang là lựa chọn thông dụng. Không mất công phải chen chân tại siêu thị, các khu chợ đông đúc, “thượng đế” chỉ cần xem hàng trên các chợ “ảo”, lựa chọn các món ăn đặc sản tùy theo khẩu vị là đã có nhân viên giao hàng tận nhà.

Nhiều món thực phẩm mới lạ từ Nga, Pháp “xách tay” cho đến các món ăn dân dã, đặc sản của các vùng miền cũng xuất hiện tại các trang web mua sắm online như  Énbạc (www.enbac.com), Mua rẻ (www.muare.vn), Chợ điện tử (www.chodientu.vn) …

Trang web chuyên đặt thức ăn trực tuyến www.vietnammm.com còn có thêm mô hình liên kết với các thương hiệu uy tín và 800 nhà hàng danh tiếng như: Subway, Pepperoni's Pizza, Baskin Robbins, Món Huế, Thai Express…

Mặt hàng được khá đông cư dân mạng chọn mua lại là những loại đặc sản quê như trứng gà ta, nem chua Thanh Hoá, cam Canh, bưởi Diễn, thịt thú rừng gác bếp Tây Bắc, nấm hương không chân, măng rừng Tuyên Quang, măng tươi Lạng Sơn…

Tại TP Hồ Chí Minh, những thực khách ưa thích các món đặc sản miền Bắc như bánh chưng, giò chả, thịt nấu đông, măng lưỡi lợn, chân giò xông khói, bánh tráng dẻo, miếng dong Hà Nội... đều có thể đặt hàng trực tuyến và được giao tận nhà, tới tận… nửa đêm. Chỉ cần tìm trên Google và các mạng xã hội là đã có địa chỉ của một loạt các hàng ăn có dịch vụ giao đồ ăn đêm.

Đánh vào thói quen sinh hoạt theo kiểu "cú đêm" của một bộ phận không nhỏ những người trẻ hiện nay, nhu cầu "chăm sóc dạ dày" đang gào thét trong đêm đang là cơ hội hốt bạc của nhiều nhà hàng. Ban đầu, khi mới xuất hiện hình thức giao, nhận đồ đêm kiểu này thì đồ giao nhận phần lớn là đồ ăn nguội. Sau đó, vì "thượng đế" là trên hết nên các món ăn được chế biến cầu kì và nóng sốt như bún, phở, cơm rang, lẩu... cũng được giao, nhận.

Trên thực tế, những bạn trẻ tiên phong cho dịch vụ cung cấp đồ ăn đêm cũng như người nhận công việc giao nhận đồ này đều là những “cú đêm” chính hiệu nên đều nắm rất rõ tâm lí cũng như khẩu vị của những đối tượng khách hàng “sống lệch” múi giờ này.

Trang facebook cung cấp các thực phẩm giao hàng tận nhà cho khách hàng

Tuy nhiên, bên cạnh những trang web đặt hàng có uy tín, một số trang web do cơ sở tư nhân nhỏ lẻ đều cung cấp nhiều loại thực phẩm, đặc sản ở dạng “ba không”: Không hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc, không đăng kí chất lượng VSATTP. 

Chỉ cần nhìn các bức ảnh chụp sản phẩm quảng cáo trên trang facebook của các cơ sở này có thể thấy, mặt hàng như nem chua rán, xúc xích rán, bánh gato, xôi dừa… đều được đóng gói thô sơ vào các hộp nhựa, hộp xốp hoặc túi nilon. Măng ngâm cay, mực rim me Nha Trang đóng vào từng lọ nhựa.

Loại đồ uống trà sữa thạch tuy có xuất xứ từ Thái Lan nhưng lại được đóng trong những chai nhựa tái chế. Các chủ cơ sở đều cho biết, mặt hàng này là do họ tự sản xuất và đóng gói, sau đó thuê xe ôm giao hàng tận nhà cho khách hàng.

Khó quản lí thức ăn online

Thử đặt mặt hàng “ăn vặt” đang “hot” nhất hiện nay là mực rim me Nha Trang, chỉ sau 30 phút, PV nhận được ngay một hộp nhựa hoặc từng túi nilon với mức giá 80.000 đồng/hộp và 10.000 đồng/túi cộng thêm phí giao hàng khoảng 10.000 – 20.000 đồng.

Hộp nhựa “Mực rim me” có dán nhãn tên nhà sản xuất nhưng không ghi hạn sử dụng, thành phần nguyên liệu… Trong khi, túi nilon thì đóng gói thô sơ và không hề có dãn nhãn. Người mua nếm thử miếng mực thấy có vị cay nồng xé lưỡi và gia vị khá mặn nhưng không hề thấy mùi mực, từng thớ mực tẩm ướt dai và cứng không khác gì… nhựa.

Thực chất, loại hình kinh doanh buôn bán thức ăn trên mạng không khác gì so với thức ăn đường phố. Ngoài sự tiện lợi và giá rẻ thì chúng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ không đảm bảo VSATTP như địa điểm, hệ thống cung cấp nước sạch, vệ sinh cá nhân người bán hàng, các trang thiết bị dụng cụ phục vụ kinh doanh.

Các loại hộp nhựa, túi nilong đựng măng cay,mực rim me không nhãn mác

Ông Lê Đức Thọ, Chi cục trưởng Chi cục VSATTP Hà Nội cho biết, Cục VSATTP đã cử một bộ phận theo dõi về vấn đề các quán hàng ăn bán thực phẩm trên mạng. Nếu phát hiện bất cứ một cơ sở sản xuất nào sai phạm các quy định về VSATTP thì cũng có hình thức xử lí tương tự các cơ sở sản xuất thực phẩm đường phố.

Tuy nhiên, do lực lượng thanh tra mỏng, thị trường bán hàng hóa, thực phẩm online trên mạng lại rộng lớn nên việc quản lí cũng rất khó khăn. Nhiều cơ sở chế biến thức ăn không có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP, họ vừa bán hàng rong ngoài đường phố, vừa có dịch vụ cung cấp thức ăn trên mạng.

Trong tháng hành động vì chất lượng VSATTP, ban chỉ đạo liên ngành Trung ương đã chỉ đạo thành lập 8 đoàn liên ngành Trung ương xuống các tỉnh để thanh kiểm tra nhân tháng an toàn VSATTP, trên cơ sở đó có thể đến các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn. Cấp tỉnh thì kiểm tra cấp huyện, cấp huyện kiểm tra cấp xã phường. Thanh kiểm tra các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố để đánh giá tình hình quản lí.